Kleur en functie

Oriëntatie door contrast

In Duitsland zijn momenteel circa 1,5 miljoen mensen met dementie. Per jaar worden het zo'n 300 000 patiënten meer. Naast symptomen zoals vergeetachtigheid of spraakstoornissen verandert ook het oriëntatievermogen. Zodat mensen met deze ziekte hun zelfstandigheid behouden is het bijzonder belangrijk hen oriëntatiehulp in vorm van heldere structuren te bieden en een voor hen gemakkelijk waarneembare omgeving te creëren. Gebaseerd op deze kennis heeft HEWI een wastafel speciaal voor dementerenden ontwikkeld. De functie wordt via een permanent aangebrachte gekleurde markering gesignaleerd. Hierdoor wordt de dementerende

aan de ene kant de waarneming van de wastafel in de kamer vergemakkelijkt en aan de andere kant het gebruik daarvan begrijpelijk gemaakt. Zo wordt het zelfstandig handelen in de badkamer bevorderd. De markeringen zijn rood uitgevoerd. Beproefde studies tonen aan dat de kleur rood door dementerenden het gemakkelijkst waargenomen wordt. Bovendien is rood, bij ouderdomsgerelateerde zichtbeperkingen of niet-operabele oogafwijkingen, zoals bijvoorbeeld een maculadegeneratie, tevens de kleur die het gemakkelijkst waargenomen wordt. De dementie-wastafel is daardoor ook geschikt voor mensen, van wie het zicht met het ouder worden afneemt.

HET HELE INTERVIEW

Interview met mevrouw Dr. B. Dietz

Functionele aspecten van gekleurde vormgeving

Dementie, wastafel, wasbekken, mineraal gietwerk, design, barrièrevrij
Dementie, wastafel, wasbekken, mineraal gietwerk, design, barrièrevrij

In het interview legt architecte Dr. Birgit Dietz de achtergronden van de ontwikkeling van de leeftijds- en dementiegevoelige wastafel uit, die zij samen met HEWI heeft ontworpen. Ze is docent aan de Technische Universiteit München in de sector ziekenhuisbouw en gebouwen van de gezondheidszorg en eigenaar van een architectenbureau in Bamberg.

PLANNINGSTIPS

Tips voor de badkamerplanning

Dementiegevoelige vormgeving

Doorgaans is de wastafel en de daarboven hangende spiegel in het blikveld, wanneer de badkamer betreden wordt. Dit is voor mensen, die zwaar dementerend zijn, problematisch, omdat ze zichzelf niet meer herkennen in de spiegel en daardoor tot de conclusie komen dat de sanitaire ruimte bezet is. In dit geval is het nuttig de indeling zo te veranderen, dat bij het openen van de deur eerst het toilet gezien wordt.

Dementie, wastafel, wasbekken, mineraal gietwerk, design, barrièrevrij
Dementie, wastafel, wasbekken, mineraal gietwerk, design, barrièrevrij

Waarneming bij ouderdom

Contrastrijke vormgeving

De mens oriënteert zich tot 80 % via de ogen. Het zicht neemt met het ouder worden af. Eiwitafzettingen aan de lens (vertroebeling) beperken de waarneming van kleuren; vooral kleurcontrasten in het bauw-groenbereik zijn bij vertroebeling van de lens niet meer afzonderlijk waarneembaar. Door veranderingen aan de pupil wordt de regulering van dieptescherpte beperkt, waardoor meer licht voor waarneming nodig is. Door zichtveldbeperkingen wordt het registreren van de ruimte moeilijker.

Door een contrastrijke, gekleurde vormgeving wordt de waarneming vergemakkelijkt en de oriëntatie voor mensen met gezichtsbeperkingen mogelijk gemaakt. Deze ontwerprichtlijnen zijn toegepast bij de dementie-wastafel alsook de sanitair-accessoires en barrièrevrije producten van systeem 800 K.